Η κρίση του κρέατος και η αειφόρος αγροτική παραγωγή στην Ελλάδα

Η Ελλάδα, γνωστή για την ποιότητα της αγροτικής παραγωγής της, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά κρίση στον κτηνοτροφικό τομέα, κυρίως λόγω της υπερκατανάλωσης κρέατος, της αλλαγής των διατροφικών προτιμήσεων και της οικονομικής πίεσης. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πληροφοριών για την Τροφή και την Διατροφή (EFSA), η Ελλάδα κατατάσσεται μεταξύ των χωρών με τις υψηλότερες τιμές κρέατος ανά κεφάλαιο στην Ευρώπη, με την κατανάλωση να ξεπερνά τα 60 κιλά κρέατος ανά άτομο ετησίως. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αυξανόμενη πίεση στις κτηνοτροφικές εκτάσεις, όπου οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν προβλήματα με την διατήρηση της βιωσιμότητας.

Η κρίση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομική πλευρά, αλλά επηρεάζει επίσης το περιβάλλον. Σύμφωνα με μελέτες του Πανεπιστημίου Αθηνών, η ελληνική κτηνοτροφία συνεισφέρει περίπου στο 15% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου του κράτους, κυρίως λόγω της κτηνοτροφίας με ζώα που παράγουν μεθάνιο. Η υπερβολική χρήση φαρμάκων και αντιβιοτικών για την πρόληψη ασθενειών έχει επίσης οδηγήσει σε αντίσταση σε παθογόνα, δημιουργώντας πρόβλημα για την υγεία των ζώων και των ανθρώπων. Για να αντιμετωπίσει αυτές τις εκκρεμότητες, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει αναπτύξει πρόγραμμα υποστήριξης για την προώθηση της αειφόρου κτηνοτροφίας.

Οι κυριότερες αιτίες της κρίσης

Μία από τις κύριες αιτίες της κρίσης στον κτηνοτροφικό τομέα είναι η αλλαγή των διατροφικών προτιμήσεων των καταναλωτών. Οι νέες γενιές προτιμούν πιο υγιεινά προϊόντα, με αποτέλεσμα να μειώνεται η κατανάλωση κρέατος. Ωστόσο, η αύξηση της εισοδήματος και η διαθεσιμότητα προϊόντων υψηλής ποιότητας έχουν οδηγήσει σε μια αύξηση της κατανάλωσης κρέατος, παράλληλα με την εισαγωγή νέων προϊόντων όπως το χοιροκοτόπιλο και το κρέας από βιολογική κτηνοτροφία.

Επίσης, η οικονομική πίεση που ασκείται στους αγρότες έχει οδηγήσει σε μείωση των κτηνοτροφικών εκτάσεων. Οι μικροί παραγωγοί, που αποτελούν την πλειονότητα, αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην επιβίωση, καθώς οι τιμές των αγροτικών προϊόντων δεν ανταποκρίνονται στις δαπάνες παραγωγής. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την μείωση του αριθμού των ζώων και την αύξηση της εξάρτησης από εισαγωγές κρέατος.

• Η Ελλάδα καταναλώνει περίπου 62 κιλά κρέας ανά άτομο ετησίως, μία από τις υψηλότερες τιμές στην Ευρώπη.
• Η κτηνοτροφία στην Ελλάδα συνεισφέρει στο 15% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου του κράτους.
• Οι μικροί αγρότες αποτελούν την πλειοψηφία των κτηνοτροφικών παραγωγών, αλλά αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.
• Η εισαγωγή βιολογικών προϊόντων έχει αυξηθεί κατά 30% τα τελευταία πέντε χρόνια.
• Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΛΣΤΑΤ, το 2022, το 40% των ελληνικών κτηνοτροφικών εκτάσεων δεν παράγει κρέας.

Προτάσεις για την επίλυση της κρίσης

Η επίλυση της κρίσης στον κτηνοτροφικό τομέα απαιτεί μια πολυεπίπεδη στρατηγική που θα ενσωματώσει οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά μέτρα. Ένα από τα βασικά μέτρα είναι η υποστήριξη των μικρών παραγωγών μέσω οικονομικών βοηθημάτων και προγραμμάτων εκπαίδευσης. Επιπλέον, η ανάπτυξη νέων αγροτικών επιχειρήσεων που θα ενσωματώσουν τις αρχές της αειφόρου κτηνοτροφίας είναι απαραίτητη. Η προώθηση της βιολογικής κτηνοτροφίας και η ανάπτυξη συστημάτων διαχείρισης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου θα συμβάλουν στην μείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.

Επίσης, η ανάπτυξη νέων προϊόντων και η ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά θα βοηθήσει τους καταναλωτές να κάνουν πιο ενημερωμένες επιλογές. Η συνεργασία μεταξύ των κυβερνητικών αρχών, των παραγωγών και των καταναλωτών είναι κρίσιμη για την επιτυχία αυτών των μέτρων. Η δημιουργία νέων αγροτικών συλλόγων και η ανάπτυξη συστημάτων διαχείρισης της αγροτικής παραγωγής θα βοηθήσουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού κτηνοτροφικού τομέα.

δείτε τη σελίδα

Η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να αναδείξει τον κτηνοτροφικό της τομέα ως έναν βιώσιμο και ανταγωνιστικό παράγοντα, μέσω της εφαρμογής τεχνολογιών που προωθούν την αειφόρο παραγωγή. Η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση για την υλοποίηση προγραμμάτων υποστήριξης και έρευνας θα επιτρέψει την ανάπτυξη νέων μοντέλων παραγωγής, ενώ η εκπαίδευση των αγροτών σε νέες τεχνολογίες και μεθόδους θα συμβάλει στην βελτίωση της ποιότητας και της διαθεσιμότητας των προϊόντων.